{"id":122859,"date":"2024-01-31T10:00:00","date_gmt":"2024-01-31T09:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/bizkeliza.org\/?p=122859"},"modified":"2024-01-31T09:54:43","modified_gmt":"2024-01-31T08:54:43","slug":"egun-seinalatuak-liturgia-egutegian-eta-folklore-erlijiosoan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bizkeliza.org\/eu\/noticia\/egun-seinalatuak-liturgia-egutegian-eta-folklore-erlijiosoan\/","title":{"rendered":"Egun seinalatuak liturgia egutegian eta folklore erlijiosoan"},"content":{"rendered":"\n

Folklore tradizional erlijiosoaren egutegian seinalatuak diran hiru egunen bezperetan gagoz: Kandelerio, San Blas eta Agate Deuna. Kandelerio Egunez<\/strong> Gure Jauna tenpluan aurkeztu ebeneko jai erlijiosoa eta Andra Mariaren Garbikundearen eguna ospatzen da. Simeon adineko gizonak tenpluan, Jesusen aurkezpenean, umea ikustean\u00a0“herrietan argi egingo dauan argia”<\/em> zala autortu ebanean hasi zan argien ohitura.\u00a0<\/p><\/p>\n\n

Vaskoniako Atlas Etnografikoan, <\/a>egun honeei lotutako ohitura eta ohikuneak jasoten dira. Arbasoengandik jasotako ohituraren araber, hainbat etxetan ogizko edo kremazko tostadal<\/a> prestatzen dabez.<\/p><\/p>\n\n

Ajangiz,<\/strong> Bedarona,<\/strong> Durango<\/strong>, Gautegiz Arteaga<\/strong>, Gorozika<\/strong>, Nabarniz, Orozko,<\/strong>\u00a0Karrantza<\/strong> eta Zeanurin, <\/strong>kandelerio egunez bedeinkatutako <\/a>kandela bat gorde egiten zan, ekatx-egunetan bizteko. Ajurian\u00a0<\/b>zehaztu dabenez, kandela biztean aitaren egiten eben. Etxez etxeko bisita egiten ebenen arteko irudiren bat izan ezkero, kandela santu edo santaren aurrean bizten zan eskaria sendotzeko (Gernika).\u00a0<\/strong>Kandelerio egunez bedeinkatutako kandelak etxean gordeten ziran eta egun seinalatutetan biztu: ekatxa egoanean, hilzorian zan norbaiten gelan bere agonian laguntzeko, etxeko norbait bidaian zanean, e.a…<\/p><\/p>\n\n

\"Kandelerio
Kandelen bedeinkapen-ohikunea Gernikako Andra Mari eleizan<\/figcaption><\/figure>\n\n

`Kandelario, lario\u00b4<\/h3>\n\n

Labayru Fundazinoak, `Aratusteak\u00b4 liburuan, <\/a>Gernikan, Segundo Olaeta musika-bandaren eta Elai-Alai dantza-taldearen laguntzagaz, kalez kale kantatzen diran koplak jaso ditu:<\/p><\/p>\n\n

`Kandelario, lario, lario, hatxari ura dario; makatzari madari, eutsi Peru hankeari\u00b4.<\/p>\n\n

San Blas<\/h3>\n\n

San Blas eguna be -otsailak 3- egun seinalatua da neguko folklore erlijiosoan, Vaskoniako Atlas Etnografikoan <\/a>agertzen danez. Egun horretan, kordoiak eta jakiak bedeinkatzen dira. Fede herrikoiaren arabera, eztarriko gatxetatik gordeteko edo gatxak osatzeko balio dabe. Hori sinistuta bedeinkatzen dira San Blas hari edo kordoiak, eta bederatzi egunez saman eroan eta gero, erre egiten dira.<\/p><\/p>\n\n

Otsailaren 3an, honako jakiak eroaten ziran bedeinkatzera: frutu lehorrak, txokolatea, gailetak eta karameluak, batez be malbabiskoak. Antzina, ohiko elikaduraren osoagaiak be bedeinkatzen ziran, esate baterako ura, gatza, azukrea edo eztia, eta baita etxe-abereak eta eriteko haziak be. <\/p>\n\n

\"\"
Ohikoa danez, Abadi\u00f1on eta Bilbon bedeinkatuko dira San Blas kordoiak<\/figcaption><\/figure>\n\n

Agate Deuna<\/h3>\n\n

Kataniako santaren egunaren bezperan, Vaskoniako folklore erelijiosoari estu lotutako ohitura dago: Agate Deunari eskainitako koplak abestu.<\/p>\n\n

Aurton, ohikoa dauanez, Arratiako abesbatzak santari abestuko deutso domekaz Amatxuren oinetan.<\/p>\n\n